25 set, 2016

Tipografía emocional



Como vimos hai tempo, non é a primeira vez que o corpo humano se emprega como lenzo para xerar unha nova tipografía. Desta volta, a ilustradora e directora parisiense Béatrix de Gevigney decidiu ir un chisco máis aló co seu proxecto Human Type.

Primeiro pintou sobre o rostro de vinte e seis persoas cadansúa letra. Despois asignoulle a cada modelo un estado ou emoción que comezase pola súa letra, por exemplo: A de ahuri (aparvado), D de dubitatif (dubitativo), F de fatigué (canso), R es de rageur (rabioso), S de suprise (sorprendido)... Deseguido os «actores e actrices» interpretaron ese concepto e, clic!, unha foto (ou varias). Así, só restou escoller imaxe máis acaída. «Cando o suxeito cobra vida, a letra prégase á expresión da súa faciana», explica Béatrix. Todo conta: cellas arqueadas, boca entreaberta, ollos regalados... 


Aquí vedes unhas mostras en detalle. Unha tipografía emocional ideal, tamén, para practicardes o campo semántico dos sentimentos en francés.






Visto en unapalabra.


21 set, 2016

Perdido na tradución



A xente de Babel preparou este vídeo para presentar algunhas desas palabras que só existen nunha lingua. No mundo fálanse uns 6.000 idiomas e todos eles describen con amplitude e riqueza da vida humana. Con todo, quen xa tivo a oportunidade de viaxar ou de aprender unha nova lingua sabe que existen certas palabras que non conseguimos traducir con exactitude. Para non perder na tradución, cómpre explicalas con frases.

Como xa vimos aló atrás, a estrutura da nosa propia lingua afecta os nosos procesos cognitivos e a maneira en como racionalizamos e articulamos as ideas. Por iso, sempre resulta fascinante dar cunha desas voces que amosan unha forma distinta e orixinal de contemplar o mundo.

Iso mesmo deberon pensar a rusa Maria Tiurina e a neocelandesa Anjana Iyer cando decidiron empregar a súa arte para ilustrar algunhas desas xoias lingüísticas (visto en unapalabra).

MARÍA TIURINA


cafuné (portugués do Brasil) ‘acto de aloumiñar alguén pasando os dedos entre os seus cabelos’



gufra (árabe) ‘cantidade de auga que se pode apañar nunha man’



baku-shan (xaponés) ‘muller fermosa, mais só vista polas costas’

ANJANA IYER



ilunga (tshiluba) ‘persoa capaz de perdoar e esquecer unha ofensa unha primeira vez, tolerala unha segunda vez, mais nunca unha terceira vez’


hanyauku (kwangali) ‘acto de andar na puntiña dos pés sobre area quente’


schadenfreude (alemán) ‘pracer que senten algunhas persoas ao ver o sufrimento dos outros’

17 set, 2016

Pola rúa e... zas, foto! [2]


Aquí tedes o fermoso ambigrama que serve de logotipo a unha tenda de decoración no centro da Coruña. O palíndromo «Anna» convértese en ambigrama só con xirar 180 graos o segundo «A». Como xa sucedera tempo atrás, foi ver o deseño e... zas, foto! 

A imaxe quedou gardada á espera de dar con outras semellantes. Por sorte, non tiven que agardar moito. Este mes de agosto, en Lisboa, de visita pola Fundação José Saramago, reparei neste azulexo.


Axiña me decatei de que se trataba do logo da Fundación. Outro logrado desenho ambigramático. O «S» de Saramago formado con dous «J» de José. Mesmo se diría que tamén ten forma de «F» de Fundação. Pódese conseguir máis con menos? Realmente brillante!


Por certo, de irdes por Lisboa, é unha visita que non podedes perder. Está situada na Casa dos Bicos, un antigo palacete totalmente restaurado na parte baixa do barrio de Alfama. Acolle unha ampla exposición permanente dedicada á vida e á obra do Premio Nobel portugués, titulada «A semente e os frutos», e tamén outras actividades culturais como presentacións de libros, representacións teatrais, conferencias e coloquios.

13 set, 2016

Do papel á pantalla


Na sala de cine, cando comeza a proxección do filme, as máis das veces non presto atención ao nome do director ou directora, nin ao dos actores ou actrices. Non é por desinterese. Ocorre, sen máis, que só teño ollos para a tipografía dos títulos iniciais: o seu deseño, a súa disposición, os seus movementos... Toda unha arte que busca asociar eses textos á esencia mesma da fita, anticipar a súa temática, provocar determinadas sensacións.

Para todos os amantes da tipografía e do cine deixo deseguido a curtametraxe titulada From Paper to Screen, do deseñador francés Thibault de Fournas. Foi o seu traballo final de graduación e dividiuna en dúas partes: na primeira fálanos das regras básicas da composición tipográfica e na segunda aborda a evolución da tipografía no cine. 



Claro que de quererdes ir máis aló e gozar devagar dos títulos iniciais de Saul Bass, Fritz Freleng, Kyle Cooper ou Garson Yu, podedes visitar The Movie Title Stills Collection, web que conta cunha voluminosa colección de fotogramas da cabeceira de filmes desde 1920 ata a actualidade. Este titánico proxecto debémosllo agradecer ao deseñador Christian Annyas, que recompilou todas esas pezas ata conformar un fantástico percorrido tipográfico pola historia do cine.


E para rematar, a miña lista das cinco mellores secuencias de títulos iniciais. Claro que, se non vos convencen, teño outras cinco diferentes. Cales son as vosas?

Psycho (1960), deseñador Saul Bass


The Pink Panther (1963), deseñador Friz Freleng



Barbarella (1975), deseñador Maurice Binder



Seven (1995), deseñador Kyle Cooper



Watchmen (2009)deseñador Garson Yu

9 set, 2016

Theodoros, o viaxeiro

Hoxe toca poñer o enxeño a traballar coa curiosa historia dun viaxeiro grego. Seguro que non será moi difícil dar coa solución.  

Theodoros, o viaxeiro
Aló polo ano 1990, Theodoros facía 65 anos. Este grego, mestre de profesión, era un verdadeiro apaixonado das viaxes. Sabedor de que xa entraba na derradeira etapa da súa vida, sentiu a necesidade de visitar por primeira vez Exipto e ver en persoa as grandes pirámides e outras reliquias da antigüidade. Para poder realizar esta desexada viaxe, decidiu aforrar durante cinco anos. Estaría en Exipto polo seu aniversario número 70.
Xusto cinco anos despois, Theodoros atopábase, por fin, perante a gran pirámide de Giza, en Exipto. Marabillado polo magnífico monumento, decidiu gravar na pedra cun coitelo o seu nome, xunto aos dos outros turistas que se podían ler na pedra.
Curiosamente, isto aconteceu no ano 1985... 
Como é posible?

Solución ao enigma «A cea do gobernador» (5-6-2016): A resposta é 1 persoa. Imaxinemos que Fiz é o gobernador de Kgovjni. Como vemos coas frechas de cores do seguinte gráfico, cun único convidado poden cumprirse todas as relacións de parentesco expresadas no enigma. (1): O cuñado do seu pai. (2): O sogro do seu irmán. (3): O pai do seu cuñado. Así, o único convidado sería o seu tío Brais.

 

5 set, 2016

Un novo recuncho ludolingüístico!



Todos os que, coma min, devezades polos xogos de palabras non podedes perder unapalabra, o meu último descubrimento na rede. Trátase dun espazo ludolingüístico creado polo deseñador gráfico mexicano Ivan W. Jiménez.

Ivan é un deses deseñadores fascinados pola palabra en todas as súas dimensións: semántica, formal e gráfica. Un bo día, despois de andar de parola cun amigo universitario, descubriu o concepto de metagrafo (neoloxismo referido á alteración gráfica dunha palabra que dá lugar a unha nova interpretación, moitas veces, cargada de humor). De volta á casa, a súa cabeciña non parou ata crear o seu primeiro metagrafo (que lembra algúns poemas visuais que xa pasaron por aquí). Así o explica:
Foi así que, a partir dunha emoticona nace unapalabra, dun momento feliz representado por dous puntos «:» e un «D» maiúsculo; mesma letra incluída na palabra «felicidad». Entón, a través dunha pseudo-epéntese (adición dun fonema ou máis no interior dunha palabra) integro outro signo –alleo á palabra– para pretender simpatía: FELICIDA:D
En unapalabra Ivan recolle unha chea de xogos verbais de creación propia. Os xa mencionados metagrafos.


Calembures. Algún, coma o seguinte, con seu abraiante deseño ambigramático!


Palíndromos ilustrados.


Ou mesmo propostas lúdicas como esta, a medio camiño entre o palíndromo e a adiviña gráfica. Seguro que o dades resolto: é doado!


1 set, 2016

Palíndromos ilustrados [11]


De volta á actividade! E agora que na RAE están a piques de lle ofrecer unhas butacas aos redefinidores a palabra «corrupción», aí vai un palíndromo retranqueiro dedicado ao discurso político. A razón, sinxela: porque o primeiro que me trouxo á cabeza este enunciado reversible foi o hilarante episodio das explicacións da señora Cospedal, secretaria xeral do PP, sobre o pagamento en diferido do finiquito do seu ex-tesoureiro Luís Bárcenas. 



O dicionario da Real Academia Galega define verborrea como ‘abundancia ou exceso de palabras, xeralmente inútiles ou baleiras de contido’. Provén do latín verbum ‘palabra, verba’ e do elemento de orixe grega -rrea 'fluxo', 'acción de manar' (como en seborrea, diarrea ou gonorrea). Unha voz ben acaída para describir a «habilidade» de María Dolores para converter en incomprensible o inexplicable. Claro que xa temos visto noutras ocasións como o discurso político é propicio para esa cháchara baleira e sen sentido.

Como agasallo final, os xenuínos mestres da arte da verborrea cómica, os irmáns Marx na escena clásica da «parte contratante da primeira parte», de Sopa de ganso (1933). Políticos de aquí e de acola, tomade boa nota!


Tradución:
A error, breve verborrea.
For error, short verbiage.

29 xul, 2016

«Inserir Palabras»

 

Segundo informou a prensa, unha odontóloga xubilada de 91 anos estaba hai uns días cun grupo da terceira idade visitando o Neues Museum de Nuremberg (Alemaña), cando quedou intrigada cunha obra do artista Arthur Köpcke. Tratábase de «Reading-work-piece», de 1965, unha colaxe que combina distintos elementos, entre eles un encrucillado sobre o que se podía ler «Inserir Palabras».

21 horizontal: ‘A palabra muro en inglés’. «Esta seina», debeu pensar a anciá. Colleu un bolígrafo negro do seu bolso e escribiu: W-A-L-L. Foise animando e pouco a pouco encheu os ocos de boa parte do pasatempo. Ata que os vixiantes do museo decidiron parala.

 

Hoxe a obra, valorada en 80.000 euros, seica está nas mans dun restaurador e a dirección do museo acabou dando parte á policía local. «Vímonos na obriga de informar sobre o incidente ás autoridades, porque así o esixe o seguro», conta Eva Martin, voceira do museo alemán.

Non podo deixar de imaxinarme a Arthur Köpcke (1928-1977) remexéndose na súa sepultura e maldicindo unha e outra vez: «Condenados babecos! Por fin alguén entendeu a miña obra e decidiu interactuar!»

Ata setembro!

25 xul, 2016

Os fíos da vida


No outono do 2005, Agustín Fernández Paz andaba a últimar o seu libro O Raio Veloz (2006). Nesta obra teñen unha presenza especial os xogos de enxeño e de palabras. No capítulo 2, por exemplo, aparecen unhas adiviñas populares tiradas do clásico ¿Qué cousa é cousa...? Libro das adiviñas (1985), de Paco Martín. No capítulo final, Adrián, o protagonista, recibe unhas misteriosas mensaxes anónimas en forma de xeróglifo. Unha tarde, Agustín telefonoume: precisaba da miña colaboración para deseñar esas crípticas mensaxes. Para min foi unha honra e un pracer. Sen desvelar o enredo que encerra, aquí deixo o pasatempo que preparei seguindo as súas orientacións.


Eu coñecera persoalmente a Agustín aló polo 1993, nun curso de formación de profesores. Foi un privilexio poder compartir aquelas horas de intensa aprendizaxe con alguén da súa experiencia e da súa valía. Ao finalizar a derradeira das sesións achegueime a el para lle entregar un orixinal que acababa de rematar, un modesto traballo centrado no enfoque lúdico da didáctica da lingua. Agustín, amable e xeneroso, recolleu aqueles folios co compromiso de lelos e de darme a súa valoración. Seu dito, seu feito: ás poucas semanas, por correo, recibín de volta o material e a súa resposta. Dicíame que compartira a lectura con Paco Martín e animábame a buscar unha editora. A súa primeira recomendación, un novo selo galego que estaba a dar os primeiros pasos: Rodeira.

As casualidades fixeron que esa obra se publicase finalmente en Xerais: Xogos de lingua. Técnicas de comunicación oral e escrita (1994). E as casualidades fixeron tamén que só un ano despois me incorporase á editorial Rodeira.

Cando tempo despois comecei a traballar no Fogar de Santa Margarida, souben do paso polo centro de xente como Agustín Fernández Paz, Xabier P. DoCampo ou Xavier Senín, profesores mozos que, aló polos anos 70, participaran en cursos de intensa innovación pedagóxica inspirada nas ideas de Helen Parkhurst e no seu Plan Dalton. En varias ocasións temos gozado no Fogar da presenza de Agustín cando, no seu paso pola Coruña, se achegaba para saudar os vellos amigos.

Así, de cando en cando, os «fíos da vida» foron entrelazando, por sorte para min, os nosos camiños. Xa non poderei agradecerlle persoalmente as palabras xenerosas que ás veces dedicaba en Twitter a este recuncho de Xogosdelingua. Tan só unha humilde homenaxe: incluír O Raio Veloz na nosa «bibliografía ludolingüística básica». Mestre, grazas!


21 xul, 2016

Historias en seis palabras


Ás veces a lenda dun escritor ou escritora supera sobradamente a súa biografía. Cóntase que Ernest Hemingway adoitaba reunirse cun grupo de amigos (actores, escritores, pintores, xornalistas...) no bar do Hotel Algonquin de Nova York. Seica unha noite, algo afectado polo alcóhol, Hemingway propuxo unha aposta sobre cal deles sería quen de facer unha novela con só seis palabras. Este miniconto, ademais, debía provocar o choro ou unha fonda tristura en quen que o lese.

Ao parecer, daquel desafío xurdiron varios microrrelatos. O seguinte é o atribuído a Hemingway:
For sale: Baby shoes. Never worn. ("Véndese: zapatos de bebé. Nunca usados"). 

Nada se pode asegurar sobre a veracidade da anécdota; con todo, o miniconto é ben fermoso. Unha desas historias mínimas que sobresae máis polo que omite que polo que di. Omisión de información deliberada que amplifica as posibles interpretacións do relato. Todo está «fóra do texto».

Inspiradas nesta anécdota literaria, xurdiron hai uns anos iniciativas curiosas como Six Word Story Every Day ou Six Word Stories.

http://sixwordstoryeveryday.com/

No ano 2010 desenvolveuse Six Word Story Every Day, unha colaboración entre Van Horgen, escritor, e Anne Ulku, deseñadora grafica. Nas súas palabras: «unha exploración narrativa diaria pola lingua e pola tipografía». 365 historias mínimas presentadas cos máis impactantes deseños e tipografías.

www.sixwordstories.net/

Six Word Stories é unha web que recolle, en inglés, historias de seis palabras como máximo. Mágoa que o sitio estea inactivo desde o 2014. Sería un grande recurso para poñerdes en práctica o voso inglés e engadirdes os vosos propios microrrelatos. Podedes gozar, iso si, das marabillas hiperbreves xa publicadas, que mesmo se ofrecen clasificadas por categorías: crime, humor negro, sexo, xogos de palabras... Aí van algunhas.
Flea flew from Fifi for Fido. («A pulga voou de Fifi a Fido»), Yalubill M.L. (7/9/2012) 
You’re not a good artist, Adolf. («Vostede non é un bo artista, Adolf»). Myoldaccntwasdeleted (2/28/2014)
Voyager still transmitted, but Earth didn’t. («A Voyager aínda transmitía, mais a Terra non»). ErasedCitizen (2/14/2014)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...